Onderzoek uitgelegd
Huiseigenaren die hun hypotheek volledig hebben afbetaald, blijven langer werkloos dan huurders en huiseigenaren met een hypotheek
Meer dan 70% van de Belgische gezinnen is eigenaar van de woning waarin ze wonen. Dit aandeel is hoger dan in veel andere Europese landen. Eigen woningbezit heeft veel voordelen: het helpt mensen hun levensstandaard te behouden na pensionering en bevordert stedelijke ontwikkeling en de vorming van sociale netwerken. Aan de andere kant kan het een negatief effect hebben op de arbeidsmarktresultaten van individuen.
De hoge kosten van het kopen en verkopen van een woning maken huiseigenaren minder geografisch mobiel dan huurders. Hierdoor is het aantal geschikte vacatures binnen hun bereik bij werkverlies veel kleiner, wat kan leiden tot langere periodes van werkloosheid. Of dit daadwerkelijk zo is, werd onderzocht door Stijn Baert, Freddy Heylen en Daan Isebaert, onderzoekers aan de Universiteit Gent. Zij hebben de werkloosheidsspanne en het eigendom van woningen van 1013 Belgische burgers in de periode 2003-2008 gezamenlijk gemodelleerd.
Hun belangrijkste bevinding is dat het effect van woningbezit op de duur van werkloosheid verschilt tussen huiseigenaren met hypotheek en hypotheekvrije huiseigenaren. Huiseigenaren met hypotheekbetalingen hebben kortere werkloosheidsperioden dan huurders, terwijl hypotheekvrije huiseigenaren langer werkloos blijven. Concreet hebben hypotheekvrije huiseigenaren een maandelijkse kans om werkloosheid te beëindigen die ongeveer 23% lager is dan die van huurders en ongeveer 39% lager dan die van huiseigenaren met hypotheekschulden.
Deze bevinding kan als volgt worden verklaard. De woonkosten zijn het laagst voor hypotheekvrije huiseigenaren en het hoogst voor huiseigenaren met hypotheek. Hierdoor is het huishoudinkomen na betaling van woonlasten gemiddeld het laagst voor hypotheekhouders, waardoor zij een grotere financiële prikkel hebben om bij werkloosheid snel een nieuwe baan te vinden. Bovendien voelen hypotheekhouders extra druk, omdat ze hun huis kunnen verliezen als ze door hun werkloosheid hun schulden niet kunnen terugbetalen.
In beeld
Onderstaande figuur uit het artikel geeft de kans om werkloos te blijven maand na maand voor de drie soorten bewoners weer.
Meer info
De wetenschappelijke publicatie in Economist is hier terug te vinden. Deze past in de bredere onderzoeksagenda van Stijn Baert omtrent de oorzaken en consequenties van werkloosheid en inactiviteit.