“Ik doe toch mijn eigen goesting”: Waarom jongeren doen wat ze niet mogen doen

(276)

 

Uitdagen, vrijheid opeisen, rebelleren, regels overtreden, experimenteren, in de clinch liggen… Typisch wordt de adolescentie gezien als een periode waarin jongeren een verhoogde kans hebben om zogenaamde “storm en stress” te ervaren, en dit onder meer in de relatie met de ouders. Voorgaand onderzoek heeft reeds aangetoond wat voor een ouderlijke opvoedingsstijl typisch rebellie zal uitlokken, en tot welke problemen dit zoal kan leiden. Binnen deze scriptie stellen we ons de vraag of alle jongeren geneigd zijn om te rebelleren onder bepaalde omstandigheden, dan wel of bepaalde jongeren hier meer vatbaar voor zijn.
Binnen dit onderzoek bekijken we rebellie vanuit de literatuur omtrent reactantie (Brehm, 1966). Psychologische reactantie is een motivationele staat die ontlokt wordt wanneer iemand het gevoel heeft dat hij wordt bedreigd in zijn vrijheid. In dit geval zal men de neiging hebben om deze bedreigde vrijheid te herstellen of terug te winnen, door juist het tegenovergestelde te doen van wat wordt verwacht, en door zich expliciet te verzetten en de regels te verwerpen.
Eerder is reeds aangetoond dat er verschillen zijn in de mate waarin jongeren reactantie ervaren in de relatie met hun ouders. Meer bepaald gaat een psychologisch controlerende opvoedingsstijl (o.m. gekenmerkt door het gebruik van schuldinductie, voorwaardelijke liefde en het wegnemen van keuze) gepaard met gevoelens van druk en autonomiefrustratie. Daartegenover staat een autonomie-ondersteunende opvoedingsstijl, die wordt gekenmerkt door empathie, het aanbieden van keuze waar mogelijk en zinvol, en het geven van een uitleg wanneer keuze beperkt is. Zo’n psychologisch controlerende (vs. autonomie-ondersteunende) opvoedingsstijl leidt tot meer reactantie, wat op zijn beurt aanleiding geeft tot allerhande problemen (internaliserende, externaliserende en relationele problemen).
Binnen dit onderzoek willen we met een nieuwe methode nagaan of alle jongeren reactantie ervaren onder bepaalde omstandigheden. Meer bepaald willen we gebruik maken van scenario’s, waarin een situatie wordt geschetst die autonomie-ondersteunend, dan wel controlerend, dan wel ambigu is. Hierbij verwachten we dat controlerende situaties als autonomiefrustrerend ervaren zullen worden, wat er mogelijks toe zal leiden dat jongeren reactantie zullen ervaren en de regels uit de situatie zullen verwerpen. Verder willen we ook nagaan of bepaalde jongeren geneigd zullen zijn om sterker te rebelleren onder controlerende omstandigheden (bv. een bepaalde opvoedingsgeschiedenis, algemeen hogere niveaus van reactantie, bepaalde persoonlijkheidseigenschappen, etc.). Tot slot bestaat de mogelijkheid om ook de inhoud van de scenario’s te variëren. Zullen bepaalde (bv. persoonlijke) thema’s meer rebellie ontlokken dan andere (bv. morele) thema’s?
 

Soort studie: cross-sectioneel vragenlijst onderzoek bij adolescenten

Deelnemers: adolescenten


Aantal studenten: 1

Praktisch: Binnen deze scriptie verzamel je nieuwe gegevens m.b.v. vragenlijsten. De scenario’s zullen reeds ontwikkeld zijn.

 

Promotor & begeleider: Prof. Wim Beyers & Stijn Van Petegem


Verder lezen:

Naar registratietool op Minerva!