Graven van Sakkâra (Egypte)  -  De tekening toont 4 meisjes die handbal spelen. Elk team gooit gelijktijdig de bal naar het andere team. De spelers staan hierbij gewoon recht of zitten op de rug van hun teamgenoten

Er wordt al eeuwen met een bal gespeeld.  

In Sakkâra - een Egyptisch dorp in de omgeving van het oude Memphis - vond men in graven tekeningen met duidelijke verwijzingen naar een balspel. De bal was gemaakt van leder en werd gevuld met hooi of met vezels van planten. In uitzonderlijke gevallen werd de bal gemaakt van papyrus om hem meer dan één keer te kunnen gebruiken. 

Veel historici menen echter dat we voor de oorsprong van handbal moeten teruggaan naar de oude Griekse en Romeinse beschaving. 
Zo beschrijft Homerus in zijn Odyssee een spel genaamd "uraniaspel" waar een kleine bal zo hoog en soepel mogelijk moest geworpen worden om vervolgens door de partners te worden opgevangen. Het bekendste Romeinse spel is wel het "harpaston" dat zowel trappen als werpen toestond. 

In West-Europa waren balspelen ook bijzonder geliefd. Omstreeks het jaar 1000 speelde men in Ierland al een spel genaamd "fives"(five fingers to the hand). In hoeverre dat gelijkenis vertoonde met het handbal, weten we niet. 

De echte bron van het handbal moeten we in Scandinavië zoeken. 
In één van de Ordrupse scholen in Denemarken verbood de directeur het voetballen op de speelplaats omdat er te veel ruiten sneuvelden. Hierdoor legde hij onbewust de beginselen van handbal vast, want in plaats van te trappen gingen de leerlingen met de bal gooien. 
Holger Nielsen, sportleraar van de school, reorganiseerde en reglementeerde het spel. Het resultaat noemde hij "Haandbold" (1898). 
De grootte van het speelveld werd beperkt door de ruimte die de speelplaats bood (75 x 30m). Men mocht niet lopen met de bal en men mocht hem niet langer dan 5 sec. vasthouden. 

Het spel ontwikkelde zich verder in Duitsland. De Berlijnse gymnastiekleraar Max Heiser veranderde afmetingen van het veld, de grootte van de doelen en hij maakte een doelgebied van 4m. In 1917 werd het spel door de Berlijnse Turnraad aangenomen. 
De Duitse handbalpionier Carl Schelenz gaf het spel een definitief wedstrijdkarakter door o.a. het dribbelen en lichaamscontact toe te staan. Door de nieuwe afmetingen van het spel (een voetbalveld) werd o.a. het invoeren van een buitenspelregel noodzakelijk. Ook de omvang van de bal verkleinde hetgeen een positieve invloed had op de baltechniek en de tactische ontwikkeling van het spel. 
Na de Eerste Wereldoorlog ontdekte men de grote opvoedkundige waarde van het spel, en werd het een verplicht leervak op de academie voor lichamelijke opvoeding van Berlijn waar Schelenz les gaf. In 1926 had het eerste internationale treffen plaats en men zocht naar een overkoepelend orgaan. Dit vond men in de Internationale Amateur Atletiek Federatie (I.A.A.F.) die het handbalspel in haar reglementen opnam 
Na de publicatie van enkele boekjes maakte het Duitse handbal een stormachtige ontwikkeling door, en het nationale team won in 1936 goud op de eerste olympische spelen waar grootveldhandbal op het programma stond. 

Ondertussen was men in Skandinavië de andere toer opgegaan. Na de publicatie van de regels door Holger Nielsen kende het handbalspel op het kleine veld een stormachtige ontwikkeling en deze storm sloeg over naar Zweden. 
Door de klimatologische omstandigheden ging men daar in zalen spelen en heel gauw werden de spelregels (o.a. 7 spelers in plaats van 11) evenals de techniek en de tactiek aangepast. Andere Europese landen, waaronder heel wat Oostblok-landen volgden de opmars van wat men zaalhandbal.ging noemen 

Na W.O II (1946) werd in Kopenhagen de Internationale Handbal Federatie opgericht met onder haar hoede zowel het 11-handbal (=veldhandbal) als het 7-handbal (=zaalhandbal). Bij deze I.H.F. zijn tegenwoordig alle nationale handbalfederaties aangesloten. 

Handbal wordt momenteel in elk bewoonbaar continent van deze planeet gespeeld. Er wordt geschat dat er meer dan 15 miljoen spelers ingeschreven zijn in een club. Veel Europese clubs zijn professioneel, en sommige bezitten spelers die meer dan honderdduizenden dollars waard zijn. Professionele clubs gevestigd in Azië (Zuid-Korea, China en Japan) worden beschouwd als zeer competitief op internationaal niveau. Afrika, Amerika en Oceanië hebben hoofdzakelijk amateurclubs, maar zijn ook zeer enthousiast. 
 

Internationale kampioenschappen 

Tophandbalwedstrijden en tophandbalcompetities worden momenteel nog enkel voor handbal met zeven (zaalhandbal) georganiseerd. Om de 2 jaar wisselen de grote tornooien, dit zijn de Olympische Spelen en de Wereldkampioenschappen, elkaar af en dit zowel voor de heren als voor de dames. 
De Olympische Spelen worden om de 4 jaar gehouden (schrikkeljaar). 
Volgende landen mogen er aan deelnemen : het gastland, de top 7 van de vorige wereldkampioenschappen (top 5 voor vrouwen), de kampioenen van elk continent en tenslotte een aantal toplanden van verschillende streken die zich plaatsen na kwalificatiewedstrijden. 
Aan de eerstkomende olympiade in Sydney zullen 12 mannelijke en 10 vrouwelijke teams deelnemen. 

Als tweede meest prestigieuse internationale competitie zijn er de Wereldkampioenschappen, welke elke 2 jaar (op het oneven jaar) gehouden worden. 
De deelnemende landen worden op dezelfde manier bepaald als bij de Olympische Spelen, behalve dat de top 9 van de voorgaande Wereldkapioenschappen geplaatst zijn. 
Er zijn ook wereldkampioenschappen voor de junioren  mannen en junioren vrouwen (onder de 21 jaar). 
 

Op dit ogenblik zijn er 143 landen lid van de I.H.F. 
Ingedeeld volgens continent ziet de verdeling er als volgt uit : 
    Europa : 46 landen 
    Afrika : 44 landen 
    Azië : 31 landen 
    Amerika : 18 landen 
    Oceanië : 4 landen 

De kampioen van elk continent is rechtstreeks geplaatst voor deelname aan de Wereldkampioenschappen en de Olympische spelen. Voorwaarde hierbij is dat men minstens 5 aangesloten landen telt. 
Oceanië is als handbal-regio echter nieuw en daar er slechts 4 landen aangesloten zijn bij het I.H.F. moet de winnaar van Oceanië een beslissingsmatch spelen tegen het hoogst geklasseerde Europees land dat zich niet kon kwalificeren. 
 

Momenteel zijn op handbalgebied de sterkste landen : 
Heren 
Europa : Rusland, Zweden, Frankrijk, Kroatië, Spanje 
Azië : Zuid-Korea, Japan 
Afrika : Egypte, Marokko, Algerije 
Amerika : Cuba, Brazilië, Verenigde Staten 
Oceanië : Australië 

Dames 
Europa : Denemarken, Noorwegen, Duitsland, Oostenrijk, Hongarije 
Azië : Zuid-Korea 
Afrika : Algerije, Ivoorkust 
Amerika : Verenigde Staten, Canada 
Oceanië : Australië 
 

Clubkampioenschappen 

Continentale Clubkampioenschappen worden gehouden in Europa, Azië, Afrika en Amerika. 

In Europa ontmoeten de beste clubs elkaar in 2 bekercompetities : deze voor de nationale kampioenen en deze voor de nationale bekerwinnaars. Sedert 1981 spelen de tweede gerangschikte van de nationale competities voor de E.H.F. beker 
en niet lang geleden werd ook nog de City-cup ingevoerd 
Clubs van Duitsland, Spanje, Frankrijk en Denemarken domineren de Europese competities. 

Het IHF heeft juist de Wereldclubkampioenschappen georganiseerd waar de twee beste clubs van Azië, Europa, Afrika en de beste van Amerika tegen elkaar speelden. Momenteel is dit echter enkel voor mannen. 

 In Azië zijn de beste clubs te vinden in Japan, Zuid-Korea en China. In Afrika domineren Egypte, Marokko, Tunesië en Algerije en in Amerika is Brazilië op dit ogenblik het sterkst. 

Alhoewel België in 1946 tot de twaalf stichters van de IHF behoorde, kwam het handbal hier slechts langzaam van de grond. De handbalwieg stond in Luik en in 1958 werd de eerste Nationale Competitie georganiseerd met Flémalle als kampioen. 
In 1977 werd de Belgische Handbal Bond in twee federaties gesplitst : de Vlaamse Handbal Vereniging (V.H.V.) en de Ligue Francophone Handball (L.F.H.). Na deze splitsing kende het handbal vooral in Vlaanderen een grote opmars en kwam er ook een Vlaams overwicht in de competitie. 
De organisatie van de Wereldkampioenschappen-C in 1982 kende een onverwacht maar enorm succes en zorgde ervoor dat handbal bekend werd onder de bevolking.