HOMEHorlogersDe Beefe FromanteelRootsBibliofielBillardInkoopContact

Henri Rosius (Henri Rossius)

Luikse uurwerkmaker in Portugal

actief te Luik

De Waalse uurwerkmaker Henri Rosius leverde een reeks uitzonderlijk staande klokken af. De uitzonderlijke kwaliteit en de zeer typische kasten (cfr museum in Mariemont, de abdij van Averbode en de refter van de Groot Seminarie in Luik) maken dat hij tot de top van de Luikse horlogerie van het midden van de achttiende eeuw behoort.

Hij leverde tevens een torenuurwerk in Portugal.

De naam Rosius of Rossius is een latinisering van Rousseau, maar evengoed van Van Rooy. Was hij Limburgs of Waals? Henri werd geboren in Saint-Nicolas sur Outremeuse (Overmaas). Niettemin weten we al een heleboel over de Luikse klokkenmakers Henri en zijn vader Mathieu Rosius en hun werk.

Op het internet staat ook een fraai voorbeeld van een incompetente restauratie van een werk van Rossius. Diegene die hem aan de huidige eigenaar verkocht vroeg ons uitleg, maar ondanks dat deze Nederlandse antiquair zelf niks over gelijkaardige slaapkamerpendulettes noch over Rossius wist moest het absoluut 25 tot 50 jaar ouder zijn. Omdat dit model een standaardmodel van een Luikse geelgieter was dat ook door andere Luikse klokkenmakers (Fourneau, Conrard en Boty om slechts de drie bekendere te noemen) ingekocht werd, kan het geheel perfect gedateerd worden aan de hand van de periode waarin de zes uurwerkmakers actief waren. Alvast na 1750 en voor 1789 om de datering ruim te nemen. Omdat de uurwerkmaker de cijferring (ook ingekocht) en het uurwerk zelf aanbracht verschillen die slaapkamerklokjes achteraan dus nogal. Een enkele keer duiken ze ook op als hangklok waarbij de leeuwenpoten staan op een houten bankje (o.a. bij uit de collectie van het Museum Ansembourg gestolen Mouzon ).

De stijl is overduidelijk rococo of Luikse regence zoals dat heet (Lousi XV zoals vermeld bij de handelaar bestaat als stijl in Luik niet, daar valt alles onder Luikse Regence-stijl dus na de late Luikse Louis XIV voor de in Luik pas erg laat populaire Louis XVI of neoclassicisme). Voor de leek een slaapkamerklokje uit de tijd van Mozart en Vivaldi.

De huidige eigenaar/handelaar heeft het ding echter verrestaureerd. (Deze handelaar zette eerder al een immens messing beeld boven op een hangklok gemaakt door Gilles De Beefe terwijl dit er op foto's van in 1948 en de jaren 80 niet op stond en er ook niet op past). Niet alleen voegde ie nu een compleet foute slinger toe, de wijzers zijn uit het foute materiaal en in de foute stijl. Tevens liet ie het uurwerk vuurvergulden terwijl dit oorspronkelijk ook niet was en zelfs nog steeds duidelijk te zien is aan de achterkant van de wijzerplaat.,maar tot overmaat van ramp verweiderde hij originele delen van de klok namelijk de stofkast van het werk. Zo'n consoleklokje of slaapkamerpendulette heeft geen bel of slagwerk en moet in een geluidsdempend (dus geen houten) kastje dat tevens het stof uit het uurwerk houdt. Wie zulk restauratiewerk koopt, krijgt dus een incomplete klok omdat de handelaar niet weet wat ie koopt en verkoopt. Het valt nog net niet onder de categorie vandalisme.

RossiusRossius

 

Recent verschenen enkele staande klokken van Henri Rossius op de veiling.

Goukens publiceerde ook een artikel over Rossius, Fourneau en compagnie in UURologisch Nieuws begin 2013.

Wie iets heeft van Rosius en zijn steentje wil bijdragen mag ons altijd contacteren.

 


De Beefe

Gille De Beefe

lode.goukens@ugent.be

© Copyright, all rights reserved, 2010