HOMETentoonstellingDe BeefeKlokkenmakersBibliofielInkoopContact

tips en truuks

Luikse wekker roestOver het restaureren van Luikse of Vlaamse klokken doen tal van domme verhalen de ronde. Veel restauraties trekken dan ook op niks. Men kan gerust stellen dat er meer klokkenmakers klokken verknoeid hebben dan men aanvaardbaar zou mogen noemen.

Ten eerste heeft een antieke klok een patina. Offer je een antiek patina op? Blijkbaar wel als een klok naar antiekbeurzen zoals de Tefaf, Brafa enzovoort gaat. Meningen verschillen, maar de auteurs van deze site staan een meer zorgzame attitude voor. Een klok mag er oud uit zien.

Luikse werken bestaan er in ijzer en in messing. Het ijzer is dikwijls een roestboel.

IJzer

Bij erge gevallen is er een methode om kathodisch te ontroesten:

Men neme huishoudazijn giet deze in een afsluitbare plastic emmer (bijvoorbeeld van mayonaise). De ijzeren onderdelen van de klok moeten geheel ondergedompeld zijn. Vervolgens voegt men aluminumfolie of aluminiumspanen toe. Dit laat men enkele dagen tot een week staan en normaal is het geheel ontroest.

Alternatieven zijn een bad met metalen bolletjes die heel de tijd draaien of wassen met Rustyco (maar dit is eigenlijk spul voor garagisten).

Een tweede ontroestrecept bestaat uit:

Opgelet de reactie is nogal hevig dus wees voorzichtig. Na gebruik alle onderdelen afwassen met gedemineraliseerd water (gedistilleerd water) en een tweede maal naspoelen met gedemineraliseerd water. De oplossing kan nadien in een PET-fles om later meermaals te gebruiken.

Messing

Bij oxidatie van messing (geel koper in de volksmond) bestaan er verschillende manieren. Klassieke koperpoets zoals Brasso of Sidol is eigenlijk enkel voor de finishing touch. Een gemakzuchtige restaurateur kan een bus Horolene kopen en die mengen met water. Of hij maakt zijn bad zelf.

Opgelet met agressieve zuren. De meeste koperen, bronzen of messing spullen moeten maar een paar minuten in het bad!

recept:

Sommige restaurators zweren bij een variant waar ook oxaalzuur of een lepel huishoudazijn toegevoegd wordt. Net zoals bij de roest goed naspoelen met gedemineraliseerd water. Afwashandschoenen zijn een goede voorzorg. Gebruik dergelijke baden bij voorkeur in open lucht of een goed verluchte ruimte en sluit de plastic emmer steeds goed af. Ook dit bad kan meermaals gebruikt dus bewaar het in een PET-fles of bidon!

Reinigen kan ook met behulp van een batterij in een soort galvanisch bad. Fijne horlogerie wordt meestal ultrasoon gewassen.

Tin

Geen schuursponsjes of staalwol op het tin. Zo zijn er al teveel cijferringen hopeloos verknoeid. Afhankelijk van de lokale smaak laat men best het oude patina op het tin of men poetst de cijferring op met Silvo (zilverpoets). Gepoetst tin lijkt net zilver. Let op dat de zwarte lak niet verloren gaat en dat er geen poetsmiddel achter blijft. Sommige klokken duiken soms op met kilo's aangekoekte witte of groene koperpoets die alles aanvreet.

Zilver

Sommige Vlaamse klokken hebben een verzilverde messing cijferring. Dikwijls is het zilver er deels af gepoetst of geoxideerd (paarse kleur). In dergelijk geval is opnieuw verzilveren een fraaie oplossing.

Vragen of suggesties e-mailen op lode.goukens@ugent.be.

lode.goukens@ugent.be

Back to TOP © Copyright, all rights reserved, 2010 f