HOMEKlokkenmakersDe Beefe FromanteelRootsBibliofielBillardInkoopContact

Hansbeekse klokken

Lievens en houten klokken

timmerman schoolt zich om tot klokkenmaker

Hansbeekse klokIn Hansbeke bij Nevele kwam ooit een keer een schrijnwerker uit de klokkentoren met het idee "dat kan ik ook". In de achttiende eeuw deed die ene schrijnwerker dat ook. Hij knutselde een klok in elkaar gebaseerd op wat hij in de kerktoren had gezien. Snel bleek dat het voorbeeld eigenlijk verouderd was en dat die klok niet juist liep, dus vond de creatieveling het wiel opnieuw uit en paste zijn houten klok aan tot het werkte. Binnen de kortste keren wou iedereen in het Gentse zo'n betaalbare houte klok om in de keuken te hangen. De activiteit ging over van vader op zoon en decennia lang werden Hansbeekse klokken gebouwd.

Ironisch genoeg zagen enkele Nederlanders als eerste de unieke waarde van deze hangklokken in. De grootste kenner zit dan ook in Noord-Brabant. Het Museum van het Nederlandse Uurwerk stelt trouwens een Hansbeekse klok tentoon. Ook in het horlogeriemuseum van Mechelen hangt een prachtig voorbeeld van een Hansbeekse klok. Recent bleek ook dat de reserve van enkele internationale instellingen een paar Hansbeekse klokken herbergen. Tijdens een lezing van de bekende klokkenliefhebber Eddy Fraiture in het British Museum stapte een Engelsman op hem af die zich bekloeg dat hij helemaal niks over Marten Lievens en de Hansbeekse klokken had gezegd. Fraiture viel naar eigen zeggen bijna omver. De Royal Observatory in Greenwich heeft immers twee Hansbeekse klokken in depot (reserve). Het British Museum bleek ook een exemplaar te bezitten, maar dat was grondig 'verrestaureerd'.. In Vlaanderen en Nederland circuleren er minstens een vijftigtal. Helaas zijn de houten klokken van Maarten en Judocus Lievens dikwijls in slechte staat. Goedbedoelende liefhebbers schilderden de wijzerplaat opnieuw (hoort een jaarlijks te vervangen beschilderd papier te zijn) of godbetert lieten een uurwerkmaker het hele ding naar de vaantjes helpen.hansbeke klok

De meeste Hansbeekse klokken zijn wellicht in de open haard beland. Jarenlang haalden klokkenliefhebbers er hun neus voor op. Zulk een houten brol was trouwens niks waard. Wie een exemplaar heeft gelieve contact op te nemen, want het mag dan geen grote geldelijke waarde hebben, cultuurhistorisch zijn deze klokken wel belangrijk.

Wie iets heeft en zijn steentje wil bijdrage mag ons altijd contacteren.

Aanbevolen literatuur:

Fraiture, Eddy, 2153 Uurwerkmakers regio Deinze, In: Contactblad van de Kring voor Geschiedenis en Kunst van Deinze en de Leiestreek, nr. 2 (2008) p. 3693-3700

 


De Beefe

Gille De Beefe

lode.goukens@ugent.be

© Copyright, all rights reserved, 2010