BENN

Bibliotheken en hun fotografische beeldvorming zijn facetmatige werelden samengesteld uit flarden werkelijkheid en verbeelding.
Zij belichamen de schoonheid van onzichtbare dialogen, de dynamiek van reële plekken en van imaginaire ruimtes.
Beide suggereren concrete en mentale wandelingen doorheen gestapelde wijsheid, muren van kennis, labyrinten van literaire verhalen.
In hun evocatief vermogen schuilt een poëtische kracht.

Bibliotheken verschijnen in diverse gedaantes, kleurrijk, dof, geordend, systematisch of rommelig al dan niet met sporen van menselijke handelingen.
Ze hebben een eigen identiteit.
In hun ogenschijnlijke beheersing van veelheid en diversiteit passen gelijnde rekken en kasten zich gedwee of ritmisch in binnen de bestaande architectuur.

Bibliotheken zijn reële ruimtes
met verborgen inhoud, stoffelijke omgevingen met immateriële dimensies.
Samen vormen zij sluimerende opslagplaatsen van een versnipperd menselijk geheugen,
een paradijs voor hongerige lezers, contemplatieve inspiratie voor de nostalgische blik.
Bibliotheken zijn kwalitatieve ruimtes bij uitstek, knooppunten van ontmoeting tussen heden en verleden, het persoonlijke en het collectieve.
Zij creëren openingen naar het ongekende.
Bibliotheken herbergen boeken en documenten die wachten op ontsluiting.
Hun valorisatie ligt besloten in de respons van de bezoeker die het boek ter hand neemt en het zin verleent doorheen het ritueel gebaar van het lezen.

Fotografische beeldvorming van bibliotheken heeft het paradoxale vermogen
bestaande ruimtes te transcenderen met behoud van specifieke referenties ernaar.
Haar seriële conceptvorming weerspiegelt de gelaagdheid van de bibliotheek als begripsmatig gegeven.

Fotografische beeldvorming bevriest de tijd en wisselt het lineaire, wandelende parcours in voor stilstaande momenten van verdieping.
De fotografische blik koppelt reizen aan reflectie en bewustzijn.

De kijker wordt uitgenodigd tot bezinning
over de plaats, de concrete en virtuele ruimte die bibliotheken innemen,
over de gecollecteerde geschiedenis en de betekenis ervan binnen het kader van menselijke zingeving en maatschappelijke realisatie.

Bouwkundige, formele en atmosferische kenmerken van bestaande en herkenbare ruimtes worden beeldende metaforen van bibliotheken in hun algemene, functionele
en gevoelsgeladen interpretatie.

Standpunt, focus, kadrering en oog voor atmosferische gevoeligheid treden op als uiterst suggestieve en betekenisvolle indicatoren.
Ordening en veelheid vertalen zich in registratie van structuur gearticuleerd in rijen, geritmeerde opstelling van opberg systemen, harmonische samenhang tussen architectuur en meubilair.

Aandacht voor boekenkasten en tussenliggende wandelgangen suggereert wisselwerking tussen fysieke en mentale beweging, concrete en denkbeeldige ruimtes, zichtbare en verborgen werkelijkheid.

Spiegels verwijzen niet enkel naar noodzakelijke beveiliging van een kostbaar erfgoed maar evoceren tegelijk het spiegelende vermogen van lectuur als voortdurende uitnodiging tot bezinning, zelfkennis en kritische positionering.

Rommelige stapelingen en onvoltooide archivering evoceren een ongeordend of onverwerkt verleden of etaleren een dynamische relatie met bronnen en getuigenissen vanuit een toekomst gericht perspectief.

Strakke vormen duiden op rechtlijnigheid van het denken of op de dictatuur van kennis en wetenschap.

Atmosferisch licht evoceert de meditatieve behoefte en staat metafoor voor de gevoelige krachten in de menselijke activiteit en samenleving.

Licht donkereffecten geconcretiseerd in ogenschijnlijke zwart witcontrasten relativeren vermeende tegenstellingen tussen licht en schaduw.
De fotografische afdrukken roepen niet enkel het verschijnen, verdwijnen en heropdoemen van afzonderlijke fenomenen op maar vragen door de aangewende techniek ook aandacht voor de inwisselbaarheid van positief en negatief.

Dit onderzoekende vermogen van fotografische beeldvorming verschaft niet enkel inzicht in een aantal specifieke eigenschappen van bibliotheken maar nodigt ook uit tot verdieping van menselijke processen gekoppeld aan de omgang met de geschiedenis, het verleden, de collectieve en persoonlijke herinnering.

MSK

2/2009
Prof. Dr. Claire Van Damme
Vakgroep Kunst-, Muziek- & Theaterwetenschappen,
Faculteit Letteren en Wijsbegeerte,
Universiteit Gent